Hiszpańska zarzuela i argentyńskie tango

Olaf Jackowski

fot. materiały prasowe Teatru Wielkiego w Łodzi. Przygotowując się do premiery zaruzeli, artyści Teatru Wielkiego w Łodzi brali udział w warsztatach wsparcia językowego. Studenci Katedry Filologii Hiszpańskiej Uniwersytetu Łódzkiego uczestniczą w próbach reżyserskich.

Zarzuela jest siostrą musicalu i operetki. Narodziła się w XVII wieku, gdy przed hiszpańskim dworem królewskim w położonym niedaleko Madrytu Palacio Real de la Zarzuela wystawiono sztukę łączącą recytację ze śpiewem i tańcem. Od miejsca tego wydarzenia wzięła się nazwa nowego gatunku.

Z czasem hiszpańscy kompozytorzy zaczęli rozszerzać orkiestrę, dodawać partie chóralne i sceny baletowe. Muzycznie zarzuela stała się mieszanką stylów – od inspiracji tradycyjnymi pieśniami ludowymi po nawiązania do opery włoskiej i francuskiej. Wyodrębniły się dwa podtypy: género grande (trzyaktowe utwory z tragicznym finałem) i género chico (jednoaktowe komedie). Do najsłynniejszych twórców gatunku należą Francisco Asenjo Barbieri, Tomás Bretón i Amadeo Vives.

W najbliższym czasie łódzcy melomani będą mogli obejrzeć aż dwie zarzuelas – gatunek rzadko goszczący na polskich scenach.

Teatr Wielki w Łodzi, w koprodukcji z Teatro de la Zarzuela w Madrycie, przygotowuje premierę La verbena de la Paloma („Fiesta Palomy”) Tomása Bretóna. Dzieło zostanie wykonane w oryginalnej wersji językowej (z polskimi tekstami mówionymi). Premiera odbędzie się 14 lutego, a kolejne spektakle zaplanowano na 15, 17 i 26 lutego.

Spektakl opowiada o miłosnych perypetiach młodej pary – Susany i Juliána – których związek komplikuje obecność intrygującej Doñy Rity oraz Don Hilarióna. Reżyserii podjął się Jesús Salgado, a kierownictwo muzyczne objął dyrygent Piotr Sułkowski. W rolach głównych wystąpią m.in. Patrycja Krzeszowska, Aleksandra Orłowska, Adrian Domarecki i Dawid Kwieciński.

Drugą propozycją będzie Luisa Fernanda Federica Morena Torroby w Teatrze Muzycznym w Łodzi, przygotowana we współpracy z Akademią Muzyczną im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów. Spektakl zostanie wykonany w polskiej wersji językowej.

Akcja rozgrywa się w XIX-wiecznym Madrycie, na tle napięć politycznych. Tytułowa bohaterka rozdarta jest między dawną miłością do pułkownika Javiera a uczuciem i lojalnością wobec Vidala Hernanda. Reżyserem jest Zbigniew Macias, a kierownictwo muzyczne objęła Elżbieta Tomala-Nocuń. Przedstawienia zaplanowano na 20, 21, 22 oraz 27, 28 i 29 marca.

Ciekawym uzupełnieniem dla miłośników tego klimatu będą koncerty w Filharmonii Łódzkiej. 14 lutego Marcin Masecki zaprezentuje program Boleros y Masecki, inspirowany muzyką Ameryki Łacińskiej. Z kolei 20 lutego odbędzie się koncert oratoryjny Tango uduchowione, którego kulminacją będzie Misa a Buenos Aires Martína Palmeriego – dzieło łączące formę mszy z ekspresją argentyńskiego tanga.

Panaceum 1-2/2026