Mała epoka lodowcowa

Paweł Czekalski, Prezes ORL w Łodzi

Jest zima i jest zimno. Jak powiedział klasyk: „Jak jest zima, to musi być zimno… takie jest odwieczne prawo natury” („Miś”, 1980, reż. S. Bareja) – tam też odbywa się pierwsza transakcja płacenia zegarkiem. Polecam film.

Z badań astro- i geofizycznych wiemy, że mimośród ziemskiej orbity ulega niewielkim wahaniom. Oś, wokół której obraca się Ziemia, ulega tzw. precesji. Zmiany nachylenia płaszczyzny równikowej do płaszczyzny orbitalnej, zmiany mimośrodu orbity, a także precesja osi obrotu Ziemi są powiązane ze zmianami klimatycznymi, nazywanymi cyklami Milankovicia. Przy większym mimośrodzie różnice w ilości energii docierającej do Ziemi w określonych porach roku są większe. Wiosna staje się krótsza, a lato dłuższe. Zmiany te są cykliczne, z okresem zlodowaceń około 100 tys. lat. Obecnie są one hamowane przez globalne ocieplenie.

Chociaż niezbędny dla ekosystemu CO₂ stanowi 0,04% atmosfery, z czego 0,0016% wytwarza człowiek, a Europa 0,000256%. W latach 1300–1800 mieliśmy do czynienia z tzw. Małą Epoką Lodowcową. W tym czasie zamarzła laguna w Wenecji i jezioro Bodeńskie. Ochłodzenie klimatu miało także skutki ekonomiczne i polityczne. Wiosną 1619 roku mróz i przymrozki zniszczyły zboża, winną latorośl i owoce sadownicze. W Polsce, na ziemi lubuskiej, skończyła się uprawa winogron, a średnia temperatura w połowie XVI wieku spadła o około 3 stopnie. Pogłębiały się nastroje kryzysowe, głównie przez klęski głodu. Przed wojną trzydziestoletnią nasilenie zjawisk klimatycznych było szczególnie wysokie. Generalnie ochłodzenie nie stanowiło atrakcji dla ówczesnych i z pewnością oczekiwali oni ocieplenia.

W samorządzie po epoce lodowcowej mamy ocieplenie – i to nie przypadek, że praktycznie problemy ekonomiczne w naszej społeczności są znacznie mniejsze niż poprzednio. To, o co wnioskowaliśmy na zjazdach, wywalczyli rezydenci, czyli obecna ekipa NRL. Zmiana pokoleniowa wyszła samorządowi na dobre. Ważny jest zespół i lider – a tu mamy i zespół, i lidera. Mimo kilku hamulcowych, nasz samorząd idzie do przodu. Choć na podsumowanie przyjdzie jeszcze czas, trzeba śmiało stwierdzić, że w naszej izbie też nie mamy się czego wstydzić – dzięki zespołowej pracy realizujemy kilka projektów. Kształcenie, wydawnictwo, cyfryzacja, siedziba BIS to nasze sztandarowe realizacje.

"Okres wyborów w pełni. Kogo wybrać? Aż prosi się łacińska sentencja „A fructibus eorum cognoscetis eos” czyli "Po czynach (lub "po ich owocach") ich poznacie".

Niestety nie zmienił się stan ochrony zdrowia w naszym kraju. Permanentne niedofinansowanie, przerosty administracyjne, wszechobecna biurokracja, fatalna organizacja to tylko niektóre z przyczyn obecnej sytuacji. Jeżeli do tego dołączymy niekompetencje osób kierujących ministerstwem, to mamy już prawie gotowy scenariusz katastrofy. Aż się prosi o stwierdzenie „Jaka piękna katastrofa” („Grek Zorba”, 1964), ale obawiam się, że nie wzbudzi to radosnego tańca sirtaki. To, co dobre w kinie, nie przekłada się na codzienność.

Okres wyborów w pełni. Kogo wybrać? Aż prosi się łacińska sentencja „A fructibus eorum cognoscetis eos”, czyli „Po ich czynach poznacie ich”, pochodząca z Nowego Testamentu (Ewangelia Mateusza 7,16–20). Jest ona ostrzeżeniem przed fałszywymi prorokami i mówi, że prawdziwą naturę poznaje się po rezultatach działań. W naszej izbie Okręgowy Zjazd Sprawozdawczo-Wyborczy odbędzie się na tydzień przed kalendarzowym terminem wiosny. Niech to będzie wiosna samorządowa.

Zima jest potrzebna dla ekosystemu – ogranicza szkodniki, a przyroda przygotowuje się do wiosennej aktywności, by latem rozwinąć ją w pełni, a jesienią przynieść obfite plony. Psychologowie jednak radzą, by unikać tzw. hibernacji i korzystać z zimowych uroków.

Na koniec fragmenty piosenki z filmu „Kulig” (1968, Skaldowie):

Blisko nieba stoją Tatry

Dysc, śnieg leje, dują wiatry

Ni mom chęci do roboty

Ani rano, ni wiecorem

Hej, stanę na wirsycku

Będę dyrektorem …

Do powiatu będę pisać

Bardzo pikne sprawozdania …

Reszta przyjdzie sama …

Żeby w drogę nam nikt nie wszedł

I nie przerwał tego stania

Hej, kupię se kapelus

Wom będę się kłaniał …

Coś jest aktualnego w tych słowach. Zimowych aktywności – bezpiecznej, zdrowej i energetyzującej – wszystkim nam życzę.

Panaceum 2/2026