Nie tylko diagnoza systemu

Tekst i zdjęcie Agnieszka Danowska-Tomczyk 

XI Kongres Wyzwań Zdrowotnych pokazał, że debata o ochronie zdrowia w Polsce coraz wyraźniej przesuwa się z poziomu ogólnych diagnoz na poziom konkretnych mechanizmów: jakości leczenia, organizacji opieki, dostępności kadr, cyfryzacji, bezpieczeństwa lekowego i profilaktyki.  

fot. Niektóre panele cieszyły się ogromnym zainteresowaniem. Na zdjęciu dyskusja o bezpieczeństwie lekowym.

Kongres Wyzwań Zdrowotnych HCC co roku odbywa się w marcu w Katowicach. Jest jednym z najważniejszych miejsc debaty o przyszłości ochrony zdrowia w Polsce. XI edycja wydarzenia pokazała to bardzo wyraźnie: 5500 uczestników, ponad 300 prelegentów, przeszło 50 sesji i debat. 

Dla decydentów, menedżerów ochrony zdrowia i lekarzy była to przede wszystkim rozmowa o tym, jak leczyć skutecznie w systemie, który pozostaje pod silną presją finansową, organizacyjną i demograficzną. Istotnym elementem tegorocznej edycji była też silna obecność ekspertów ze środowiska medycznego z Łodzi.  

O problemach z dziś 

W centrum wielu debat znalazło się pytanie o to, jak pogodzić stabilność systemu z realiami codziennej pracy personelu medycznego. Rozmowy o finansowaniu świadczeń, presji płacowej, przewidywalności kontraktowania i roli jakości w ocenie podmiotów leczniczych wybrzmiały szczególnie mocno właśnie dlatego, że nie były abstrakcyjne. Dotyczyły podstawowych warunków wykonywania zawodu: czasu, zasobów, odpowiedzialności i możliwości planowania opieki nad pacjentem w perspektywie dłuższej niż kolejny kwartał czy kolejna nowelizacja przepisów. 

Z punktu widzenia praktyki klinicznej jednym z ważniejszych sygnałów płynących z Kongresu było wyraźne wzmacnianie myślenia o systemie przez pryzmat jakości i efektów leczenia, a nie wyłącznie liczby wykonanych procedur. W sesjach poświęconych organizacji ochrony zdrowia wielokrotnie wracało przekonanie, że nowoczesny system nie może opierać się wyłącznie na rozliczaniu świadczeń, lecz musi stopniowo premiować jakość opieki, bezpieczeństwo pacjenta, koordynację i przewidywalność procesu terapeutycznego. To kierunek istotny dla wszystkich środowisk medycznych, bo w praktyce oznacza zmianę filozofii działania placówek: od produkowania procedur do zarządzania realnym efektem zdrowotnym.  

Mniej administracji, więcej medycyny 

Jednym z najbardziej życiowych tematów kongresowych debat okazała się deregulacja. Wypowiedzi uczestników pokazywały, jak silnym obciążeniem dla placówek i personelu są dziś obowiązki sprawozdawcze, wymogi formalne i nakładające się na siebie procedury administracyjne. Dla lekarzy ten wątek ma szczególne znaczenie, bo od lat środowisko podkreśla, że to właśnie nadmiar obowiązków organizacyjnych ogranicza czas, który można poświęcić pacjentowi. W Katowicach wyraźnie wybrzmiało, że cyfryzacja może być realnym wsparciem, ale tylko wtedy, gdy nie stanie się kolejną warstwą biurokracji, lecz rzeczywistym narzędziem usprawniającym pracę. 

Cyfryzacja już nie jako hasło, lecz jako próba systemowa 

W programie Kongresu dużo miejsca zajęły również e-zdrowie i nowe technologie. Tym razem jednak rozmowa nie dotyczyła już samego potencjału innowacji, ale praktyki wdrożeń: interoperacyjności, cyberbezpieczeństwa, przeciążenia zespołów IT i realnej zdolności placówek do prowadzenia wielu równoległych projektów. Z perspektywy lekarzy to ważny wniosek: cyfryzacja staje się integralną częścią funkcjonowania systemu, ale jej powodzenie zależy od rozwiązań technicznych, ale także od dobrze przygotowanych procesów, zasobów kadrowych i rozsądnego tempa zmian. W przeciwnym razie kolejne reformy mogą zwiększać napięcie organizacyjne, zamiast je zmniejszać. 

Zdrowie psychiczne młodych jako sprawdzian dla całego systemu 

Mocno wybrzmiały również sesje poświęcone zdrowiu psychicznemu dzieci i młodzieży. Dla środowiska lekarskiego było to ważne przypomnienie, że kryzys psychiczny młodego pokolenia nie jest wyłącznie problemem psychiatrii dziecięcej, ale wyzwaniem dla całego systemu ochrony zdrowia, edukacji i zdrowia publicznego. W tym kontekście istotny głos należał do dr Aleksandry Lewandowskiej, konsultantki krajowej w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży, obecnej w gronie prelegentów XI Kongresu Wyzwań Zdrowotnych.  

Wnioski z tych debat były czytelne: nawet najlepiej zaprojektowany model opieki specjalistycznej nie zastąpi profilaktyki, wczesnego rozpoznania i współpracy środowiskowej. To szczególnie ważne także dla lekarzy POZ, pediatrów, psychiatrów, neurologów, lekarzy szkolnych i wszystkich tych specjalistów, którzy jako pierwsi stykają się z młodym pacjentem w kryzysie. 

Bezpieczeństwo lekowe, szczepienia, kardiologia 

Dużo uwagi poświęcono także bezpieczeństwu lekowemu, które coraz częściej rozumiane jest nie tylko jako kwestia dostępności produktów, lecz jako element odporności państwa i systemu ochrony zdrowia na sytuacje kryzysowe. W podobnym duchu dyskutowano o szczepieniach – nie tylko jako o procedurze medycznej, ale jako o inwestycji w zdrowie publiczne i sprawność całego systemu. Istotny był również wątek kardiologii koordynowanej, wskaźników jakości oraz wdrażania narzędzi, takich jak Elektroniczna Karta Opieki Kardiologicznej. To obszary, które pokazują, że medycyna coraz silniej będzie opierać się na standaryzacji ścieżek pacjenta, mierzeniu efektów i lepszej wymianie danych. 

fot. Kongres Wyzwań Medycznych, to miejsce spotkań decydentów, lekarzy i środowiska medycznego.

Silny głos z Łodzi 

Z perspektywy regionalnej i środowiskowej na szczególne podkreślenie zasługuje bardzo silna reprezentacja ekspertów z Łodzi. W programie Kongresu znaleźli się m.in. prof. dr hab. Iwona Maroszyńska, dyrektorka Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi, Monika Domarecka, dyrektorka Centralnego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, prof. Ewa Balcerczak z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, prof. Maciej Banach, kierownik Zakładu Kardiologii Prewencyjnej i Lipidologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, dr hab. Edyta Borkowska, konsultantka krajowa w dziedzinie laboratoryjnej genetyki medycznej i adiunktka Zakładu Genetyki Klinicznej UM w Łodzi, dr Aleksandra Lewandowska, Bartosz Całka z Centralnego Szpitala Klinicznego UM w Łodzi, Magdalena Janus-Hibner z Wojewódzkiego Wielospecjalistycznego Centrum Onkologii i Traumatologii im. M. Kopernika w Łodzi, dr hab. Paweł Ptaszyński, prof. UM w Łodzi i dyrektor medyczny CSK UM w Łodzi, prof. Agnieszka Wierzbowska z łódzkiego ośrodka hematologii oraz Magdalena Wrzesińska, prof. UMED w Łodzi, kierowniczka Katedry Interdyscyplinarnych Badań w Zakresie Zdrowia Publicznego.  

To obecność ważna nie tylko symbolicznie. Łódzcy eksperci reprezentowali obszary kluczowe dla współczesnej medycyny: neonatologię i pediatrię, zarządzanie szpitalem klinicznym, diagnostykę laboratoryjną i genetykę medyczną, kardiologię, onkologię, hematologię, zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży, zdrowie publiczne oraz organizację procesów klinicznych i cyfrowych. Taki przekrojowy udział potwierdza, że środowisko medyczne z Łodzi pozostaje istotnym uczestnikiem ogólnopolskiej debaty o tym, jak powinien rozwijać się system ochrony zdrowia – zarówno od strony klinicznej, jak i organizacyjnej.  

Panaceum 4/2026