Opieka medyczna w szkołach

Opracowała Patrycja Proc

W dniu 10 października pojawił się projekt ustawy o zmianie ustawy z 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami (Dz.U. poz. 1078), który wywołał medialną dyskusję podmiotów zainteresowanych tą sprawą.

Z danych przekazanych przez Instytut Matki i Dziecka wynika, że w roku szkolnym 2022/2023 profilaktyczna opieka zdrowotna nad uczniami była realizowana w 17 500 szkołach, co stanowiło około 84,6% wszystkich placówek w Polsce, w tym tylko w 50,4% szkół specjalnych. Zgodnie z ustawą każda szkoła podstawowa i ponadpodstawowa powinna zapewnić również opiekę stomatologiczną w zakresie profilaktyki uczniom do 19. roku życia, a w zakresie leczenia –do ukończenia 18. roku życia. W Polsce tylko około 700 placówek szkolnych ma na swoim terenie gabinet stomatologiczny, reszta współpracuje z podmiotami zewnętrznymi lub dentobusami na zasadzie porozumienia i współpracy z NFZ, gdzie uczniowie przyjmowani są poza kolejnością.

Aby zwiększyć liczbę pielęgniarek i higienistek w szkołach, ministerstwo zdrowia proponuje, aby osoby wykonujące inny zawód medyczny, jak położne czy opiekunowie medyczni, mogli pracować w szkołach po ukończeniu specjalnie opracowanego kursu kwalifikacyjnego w ramach kształcenia podyplomowego. W szkołach mogłyby zacząć pracę również pielęgniarki w trakcie odbywania kursu kwalifikacyjnego albo specjalizacji. Ponadto higienistka szkolna posiadająca co najmniej 5-letnie doświadczenie, będzie mogła podawać przewlekle chorym uczniom leki zlecone przez lekarza lub leki ratujące życie.

Projektowane zmiany obejmują również opiekę stomatologiczną prowadzoną w szkołach, główne zmiany dotyczą sposobu wyrażania zgody na zabiegi stomatologiczne. Dotychczas mogły się one odbywać zgodnie z zapisem ustawy: „opieka stomatologiczna w zakresie, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, wymaga pisemnej zgody rodziców albo pełnoletnich uczniów, wyrażonej po uzyskaniu informacji, o której mowa w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zgodę wyraża się przed udzieleniem świadczenia zdrowotnego”. A wyrażona zgoda na leczenie stomatologiczne ma obowiązywać tylko do końca danego roku szkolnego.

Proponowane zmiany obejmują konieczność fizycznej obecności rodzica zarówno podczas leczenia stomatologicznego, jak i udzielania tylko świadczeń profilaktycznych: „Bez obecności rodzica ucznia, jeżeli rodzic wyrazi na to uprzednio zgodę na piśmie, może być przeprowadzone wyłącznie świadczenie mające na celu ocenę stanu zdrowia jamy ustnej z uwzględnieniem stanu uzębienia, przyzębia i błony śluzowej jamy ustnej lub kontrolę higieny jamy ustnej lub wykrywanie nieprawidłowości w zgryzie”. Naczelna Izba Lekarska w stanowisku z 24 października 2025 roku, zaopiniowała te zmiany jako niekorzystne, zwłaszcza w kontekście zakazu możliwości prowadzenia świadczeń profilaktycznych bez bezpośredniego nadzoru rodzica czy opiekuna.

Dodatkowo wprowadzony zostanie też zapis precyzujący zakres udzielanych świadczeń stomatologicznych w szkolnych gabinetach jako: „Zakres świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych uczniom przez lekarza dentystę określają przepisy wydane na podstawie art. 31d ustawy z dnia 27 sierpnia2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w części dotyczącej wykazu świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, z wyłączeniem świadczeń ortodoncji”.

Ministerialny projekt zmian uwzględnia również rozwój technologiczny, jaki nastąpił w związku z wprowadzaniem wymogu prowadzenia elektronicznej dokumentacji w gabinetach dentystycznych. Ministerstwo zdrowia chce wprowadzenia teleinformatycznej dokumentacji medycznej również w gabinecie pielęgniarskim oraz reguluje zasady wymiany informacji pomiędzy gabinetami oraz jej udostępniania. Również udzielanie zgody na świadczenia medyczne będzie możliwe poprzez Internetowe Konto Pacjenta. Dokumentacja medyczna w zakresie profilaktycznej opieki zdrowotnej nad uczniami przez higienistki i pielęgniarki może być prowadzona na dotychczasowych zasadach tylko do 31 sierpnia 2027 roku.

Panaceum 12/2025-1/2026