UMED w Łodzi liderem dużego projektu – zbadają wielochorobowość

Agnieszka Danowska-Tomczyk

Wielochorobowość to jedno z największych wyzwań zdrowia publicznego XXI wieku. Dziś zjawisko dotyczy nie tylko seniorów – coraz częściej obserwuje się je również w młodszych grupach wiekowych. Uniwersytet Medyczny w Łodzi stanął na czele konsorcjum naukowego, które podjęło się pierwszego w Polsce na taką skalę projektu badawczego poświęconego wielochorobowości.

Większość lekarzy w codziennej praktyce widzi, że współwystępowanie dwóch lub więcej chorób przewlekłych prowadzi do pogorszenia jakości życia, częstszych hospitalizacji, wyższych kosztów leczenia, a przede wszystkim do zwiększonego ryzyka przedwczesnych zgonów.

Problem narasta – jak wskazali uczestnicy konferencji prasowej o grancie dla UMEd-u – już 85 procent dorosłych Polaków kwalifikuje się do statusu pacjenta z wielochorobowością, czyli z dwiema (lub więcej) chorobami przewlekłymi. Wśród nich są nadciśnienie, hipercholesterolemia, otyłość, cukrzyca, choroba wieńcowa, alergie.

Uniwersytet Medyczny w Łodzi stanął na czele konsorcjum naukowego, które podjęło się pierwszego w Polsce na taką skalę projektu badawczego poświęconego wielochorobowości. Partnerami UMED-u są: Uniwersytet Kaliski im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego oraz Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Projekt finansuje Agencja Badań Medycznych w ramach konkursu EPI 2023 (nr 2023/ABM/03/00015), a jego całkowita wartość przekracza 20 mln zł.

VIP2030 – diagnoza i nowe modele interwencji

Badanie „Biomedyczne i socjoekonomiczne uwarunkowania oraz konsekwencje zdrowotne i społeczno-ekonomiczne wielochorobowości w Polsce. Diagnoza epidemiologiczna, analiza wieloletnich trendów, propozycja programów interwencyjnych” (akronim VIP2030) potrwa do 2030 roku. Obejmie 5000 mieszkańców Polski w wieku 15–69 lat, rekrutowanych z 2400 gospodarstw domowych na terenie całego kraju.

Projekt zakłada trzy uzupełniające się moduły badawcze:

• ramię retrospektywne – analiza bogatych zbiorów danych z badań populacyjnych prowadzonych w Polsce od lat dziewięćdziesiątych, w tym w ramach programu CINDI WHO,
• ramię prospektywne – szeroko zakrojone badanie kohortowe, obejmujące wywiady, pomiary kliniczne, diagnostykę laboratoryjną i ocenę jakości życia,
• ramię interwencyjne – porównanie skuteczności trzech modeli profilaktyki i wsparcia w zapobieganiu chorobom kardiometabolicznym (od standardowej opieki POZ po interwencje cyfrowe i warsztaty specjalistyczne).

Nowatorskim elementem jest również uwzględnienie sytuacji rodzinnej i współwystępowania chorób przewlekłych w obrębie gospodarstw domowych, co może ujawnić nieznane dotąd mechanizmy i czynniki ryzyka. – Ważnym elementem towarzyszącym wielochorobowości jest zespół słabości, ale nie jest jasny związek przyczynowo-skutkowy tej zależności. Jakkolwiek zespół słabości jest domeną osób starszych, to jego elementy pojawiają się już znacznie wcześniej, może stanowić istotny czynnik akceleracji wielochorobości i umieralności przedwczesnej. W badaniu chcemy się temu zjawisku przyjrzeć dokładniej – mówił prof. dr hab. Wojciech Drygas z Uniwersytetu Medycznego, kierujący pracami zespołu.

I dodaje: – Nasze badanie pozwoli nie tylko dokładnie określić skalę zjawiska w Polsce, ale również sprawdzić, które strategie profilaktyczne i modele interwencji mogą realnie zmniejszyć ryzyko przedwczesnych zgonów i poprawić jakość życia pacjentów. To szansa, aby dostarczyć decydentom danych, które pomogą lepiej kształtować politykę zdrowotną państwa.

Fot: materiały prasowe UMED w Łodzi

Panaceum 9/2025